پایگاه خبری-تحلیلی ایرلاین پرس | آیا اعتماد عمومی به رسانه ها در حال ترمیم است؟

تاریخ خبر: // کد خبر: 297575 // // //


آیا اعتماد عمومی به رسانه ها در حال ترمیم است؟

حوادث سال گذشته که از جمله آن ها می توان به سقوط هواپیمای اوکراینی اشاره کرد سبب شده بود تا اعتماد جامعه نسبت به رسانه های داخلی تا حد زیادی از بین برود و مردم رسانه های خارجی را به عنوان مرجع انتخاب کنند اما حالا به نظر می رسد انتشار اخبار درست و دقیق در خصوص کرونا و همچنین بررسی کارشناسانه این موضوع سبب شده تا حدودی اعتماد از دست رفته جامعه به مطبوعات و رسانه های داخلی باز گردد. از این لحاظ می توان گفت به قول معروف عدو سبب خیر شده است تا رسانه های داخلی بتوانند یک بار دیگر جایگاه خودشان را به عنوان رکن چهارم دموکراسی احیا کنند.


آیا اعتماد عمومی به رسانه ها در حال ترمیم است؟

حوادث سال گذشته که از جمله آن ها می توان به سقوط هواپیمای اوکراینی اشاره کرد سبب شده بود تا اعتماد جامعه نسبت به رسانه های داخلی تا حد زیادی از بین برود و مردم رسانه های خارجی را به عنوان مرجع انتخاب کنند اما حالا به نظر می رسد انتشار اخبار درست و دقیق در خصوص کرونا و همچنین بررسی کارشناسانه این موضوع سبب شده تا حدودی اعتماد از دست رفته جامعه به مطبوعات و رسانه های داخلی باز گردد. از این لحاظ می توان گفت به قول معروف عدو سبب خیر شده است تا رسانه های داخلی بتوانند یک بار دیگر جایگاه خودشان را به عنوان رکن چهارم دموکراسی احیا کنند.

بازگشت اعتماد چگونه؟
حسین نقاشی از فعالان رسانه‌ای‌ در خصوص احیای دوباره رسانه های داخلی در عصر کرونا گفت:« من در دوران کرونا ارزیابی در این خصوص نداشته ام که بتوانم به صورت دقیق بگویم تا چه میزان این اتفاق رخ داده است اما مجموعا چیزی که شاهدش هستیم این است که در طول ۳ ماه گذشته ارتباط موثر تر و دو سوتری بین مردم و رسانه ها ایجاد شده است، ولی این که تا چه حد این موضوع باعث ترمیم واگرایی و عدم اعتماد گذشته نسبت به رسانه های داخل کشور اعم از روزنامه ها، خبرگزاری ها و یا کانال های رسمی خبری شده است، موضوعی است که باید طی زمان مورد ارزیابی جدی قرار بگیرد. با این حال مجموعا می توان گفت این شکاف نسبت به گذشته که روزنامه‌ها به دلایلی تحلیل‌هایی نداشتند، وضعیت فعلی رسانه‌ها با توجه به شیوه انعکاس اخبار تا حدودی شکاف موجود بین مردم و رسانه هارا پر کرده است. در واقع نسبت به آن برهه زمانی این شکاف کمتر شده است.»

او درباره اقداماتی که در خصوص احیای اعتماد عمومی نسبت به رسانه باید صورت بگیرد گفت: «در حال حاضر یک نکته جدی هم وجود دارد و آن هم پر رنگ شدن اطلاع رسانی از طریق شبکه های اجتماعی، مثل اینستاگرام، توئیتر و یا پیام رسان هایی مثل کانال های تلگرامی است که این ها اساسا تاثیرات بنیادینی بر نحوه کار انتشار اخبار از خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها به شیوه‌های سنتی گذاشته است که ربطی به آزاد و مستقل بودن رسانه ندارد، بلکه صرفا تحولی است که در مسیر اطلاع رسانی از طریق شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها اتفاق افتاده و یک پدیده جهانی است و تنها مربوط به کشور ما نیست. با این همه برای اینکه نگاه ها از شبکه‌های اطلاع رسانی خارج از کشور به سوی خبرگزاری ها و رسانه های داخلی جذب شود ، هیچ راهی جز استقلال رسانه‌ها نیست.»

او در خصوص جلب اعتماد جامعه نسبت به رسانه ملی هم گفت: «متاسفانه به واسطه اینکه صدا و سیما را یک نهاد ملی فرض کرده اند و هیچ گونه نظارتی هم از سوی نهاد های دموکراتیک مثل مجلس و نهاد های این چنینی بر عملکرد رسانه ملی صورت نمی گیرد، البته طبق قانون اساسی نظارت بر آن صورت می گیرد اما این نهاد در هیچ دورانی نظارت موثری بالای سر خود نداشته است، این موضوع سبب شده تا خیلی از تولید برنامه ها و یا هزینه هایی که در این رسانه صورت می گیرد شفاف و قابل نظارت نباشد، طبیعتا این موارد اعتماد عمومی را، چه در سطح نخبگان و چه در سطح مردم، محدود می کند. در واقع عدم شفافیت در خصوص راهبرد ها، تولید برنامه ها و هزینه‌کردها که از بیت المال برای آن صرف می شود و ردیف بودجه مخصوص به خود دارد، اعتماد عمومی را کمرنگ می‌کند صدا و سیما عملکرد قابل دفاعی تاکنون نداشته است چرا که تریبونی برای بیان همه آراء، دیدگاه‌ها و سلایق حتی به صورت مناظره هم وجود ندارد، صدا و سیما برای خودش رسالتی را فرض کرده است و بیشتر مروج یک گفتمان طیف سیاسی و یک نگرش اداره کشور است و از آن جایی که جامعه ما یک جامعه متکثر است، طبیعی است که با یک نگاه ترویجی نمی توان این جامعه را اقناع کرد. از طرف دیگر یک نکته دیگر هم وجود دارد و آن هم این است که صدا و سیما به غلط و اشتباه و با یک برداشت سطحی سعی دارد با تولید برخی برنامه های زرد و شومن های تلویزیونی که شناخته شده هستند جذب اعتماد و مخاطب کند، اما متاسفانه این موضوع باز هم به ارزیابی های غلط رسانه ملی بازمی‌گردد چرا که در این موارد ممکن است به صورت مقطعی و در یک بازه زمانی محدود تماشاچی پای صدا و سیما و برخی برنامه های خاص آن بنشیند اما این اعتماد عمومی را برای صدا و سیما موجب
نمی شود.»

 سرمایه هر رسانه
اکبرنصرالهی، استاد دانشگاه رشته روزنامه نگاری نیز در این خصوص گفت:« نظر سنجی های مختلفی که انجام شده است نشان می دهد مردم بعد از تحویل سال یعنی در سال جدید اعتماد به رسانه های داخلی به ویژه صدا و سیما رو به افزایش است و این خیلی چیز عجیبی نیست و قابل پیش بینی است چرا که بحران ها فرصت خوبی برای رسانه ها محسوب می شوند که به نوعی آسیب هایی که نسبت به اعتماد آن ها در مراحل مختلف کار ایجاد شده است بر طرف شود. رسانه های ما به ویژه صدا و سیما قبل از بحران کرونا تحت تاثیر فضای سیاسی و اجتماعی حاکم بر جامعه و همین طور سیاست های متولیان بحران، عملکرد خوبی نداشتند. در سال گذشته نیز در خصوص سقوط هواپیمای اوکراینی و همینطور ماجرای اعتراضات بنزینی و اطلاع رسانی در خصوص طرح افزایش قیمت بنزین عملکرد خوبی از رسانه ها شاهد نبودیم چرا که تحت تاثیر سیاست های دولت، برخورد خاصی با مردم داشتند؛ بنابراین آسیب جدی به اعتماد مردم نسبت به رسانه ‌ملی و رسانه های رسمی کشور وارد شده بود. از ابتدای اسفندماه تا نیمه های آن هم رسانه های رسمی مثل رسانه ملی مقوله کرونا را کوچک نمایی کردند و آن را در حد شوخی هم تنزل دادند و عملکرد خوبی در این خصوص نداشتند اما از نیمه اسفند ماه شاهد بودیم که همه رسانه ها و حتی دولت هم با تمام قوا پای کار آمدند و انصافا هم عملکرد خوبی داشتند و تا حدی هم سعی کردند که با برنامه های مختلف و متفاوت سونامی اخبار کرونایی را تعدیل کنند. غیر از مطبوعات که در تعطیلات نوروز عملکرد خوبی نداشتند و در این بحران بسیار مهم در کنار مردم نبودند که البته مسبوق به سابقه هم هست و در عید سال ۹۸ هم شاهد بودیم که مطبوعات در زمان سیل در کنار مردم حضور نداشتند، بقیه رسانه ها یعنی خبرگزاری ها و رادیو و تلویزیون در کنار مردم بودند و سعی کردند که اطلاع رسانی کنند و به آن ها آموزش دهند.»

او در ادامه افزود:« افزایش اعتماد عمومی به رسانه های داخلی چیز عجیبی نیست. هر جا که رسانه ها به نیاز های مردم جواب دادند و آموزش های لازم را در اختیار آن ها قرار دادند، مردم به رسانه های داخلی مراجعه و به آن اعتماد پیدا کرده اند. صرف نظر از برخی کمی ها و کاستی های موجود، عملکرد رسانه ها در این دوره بسیار خوب بود و با تمام قوا پای کار آمده اند. با اینکه نقد های جدی در خصوص مطبوعات در تعطیلات نوروزی وارد است اما همچنان شاهد بودیم که روزنامه هایی مثل ایران در کنار مردم حضو داشتند و اخبار را پوشش می دادند و نیاز های مردم را پاسخگو بودند. اگر بخواهیم ریشه یابی کنیم باید بگویم که مطبوعات هم این روزها با مشکلات جدی رو به رو هستند که از جمله آن ها می توان به مشکلات توزیع و مشکلات اقتصادی آن ها اشاره کرد. در مجموع این مشکلات سبب شده بود تا مطبوعات نتوانند در تعطیلات عید کنار مردم باشند اما مردم کاری به این موضوع ندارند که مطبوعات چه مشکلاتی دارند آن ها نیاز دارند که در شرایط بحرانی به نیازشان پاسخ داده شود و اگر پاسخ داده نشود اعتمادشان به رسانه سلب می شود. »

او دراین خصوص که آیا ادامه پیدا کردن موضوع کرونا می تواند اعتماد جامعه به رسانه ها را افزایش دهد یا خیر گفت: « مردم رسانه ها را به شکل روزانه و براساس هر رویدادی ارزیابی می کنند و اعتمادی که به سختی به دست می آید ممکن است به راحتی از دست برود. رسانه های حرفه ای از بحران ها برای جذب مخاطب و جلب اعتماد مردم استفاده می کنند و بحران را یک فرصت می دانند. برای مثال اگر بحران افغانستان و یازده سپتامبری نبود الجزیره ای پدید نمی آمد و این اعتبار را نداشت، حضور حرفه ای و هوشمندانه الجزیره در ماجرای حمله آمریکا به افغانستان سبب شد که الجزیره اعتبار کسب کند. در خصوص CNN هم ماجرا به همین صورت است و این رسانه در سال ۱۹۹۱ درخصوص حمله آمریکا به عراق اعتبار کسب کرد. می خواهم این را بگویم که اینطور نیست که مردم کارت سبزی داده باشند به رسانه ها و اگر بحرانی ادامه پیدا کرد اعتمادشان هم به همان نسبت افزایش پیدا کند. در هر مرحله ای از بحران، چه بحران ادامه یابد و چه در کوتاه مدت تمام شود کافی است که در خصوص یک خبر مورد نیاز مردم رسانه ها عملکرد نا مناسبی داشته باشند یا دیر یا غلط اقدام کنند و یا عملکرد غیر صادقانه ای داشته باشند، آن وقت اعتماد مردم باز هم به سرعت فرو می ریزد و کاهش می یابد. بنابر این ادامه بحران هم می تواند برای رسانه ها فرصت باشد و هم تهدید و این موضوع کاملا به عملکرد رسانه ها باز می گردد. اعتمادی که به سختی به دست می آید به راحتی از دست می رود. از یاد نبریم اعتماد مردم به رسانه ها، سرمایه های هر رسانه است که ممکن است با یک غفلت از دست برود.»

 

منبع: با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از شفقنا


دیدگاه خود را بنویسید




برچسب های خبر: ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

آخرین اخبار

پربازدید


آتا


آسمان


اترک


ايرتور

پويا


تابان


زاگرس


سپهران


ساها


قشم


کاسپين


کيش


ماهان


معراج


نفت


هما

رصد آب و هوا و وضعیت پروازها

رصد اطلاعات پرواز توسط مسافرین

ایران ایر تور

آرشیو

آتا

آرشیو

آسمان

آرشیو

اترک

آرشیو

نفت

آرشیو

تابان

آرشیو

زاگرس

آرشیو

ساها، سپهران

آرشیو

قشم

آرشیو

کاسپین

آرشیو

کیش ایر

آرشیو

ماهان

آرشیو

معراج

آرشیو

هما

آرشیو

سایر ایرلاین ها

آرشیو

ایرلاین های خارجی

آرشیو